در
بازدید : 230522      تاریخ درج : 1389/7/21
Skip Navigation Links.
 

 

ارتشبد حسین فردوست از چهره های برجسته عصر پهلوی است. او در 1296 متولد شد. از دوران كودكی به عنوان دانش آموز دبستان نظام وارد كلاس مخصوصی شد كه رضاشاه برای ولیعهد خود محمد رضا پهلوی ترتیب داده بود. لذا فردوست، دوست صمیمی و نزدیكترین محرم اسرار وی گردید. با عزیمت محمد رضا به سوئیس، فردوست جزء دوستان صمیمی و مشاوران شاه گردید، بدان حد كه شاه دركتاب «مأموریت برای وطنم » تنها كسی را كه به عنوان دوست خود معرفی كرد، فردوست بود:

«در آن موقع دوست صمیمی من پسری بود به نام حسین فردوست كه پدرش ستوان ارتش بود. حسین در دوران تحصیل در سوئیس هم با من همدرس بود و بعد هم با درجه سرهنگی سمت استادی دانشكده افسری را عهده داری می كرد و فعلاً در گارد شاهنشاهی مشغول به انجام وظیفه است ».1

در دوران سلطنت محمد رضا پهلوی، فردوست نه فقط صمیمی ترین دوست او بود؛ تا بدان حد كه تنها فردی بود كه با «شاه» و «ملكه» بر سر یك میز غذا می خورد، بلكه محرم اسرار محمد رضا و رابط او در مخفیانه ترین ارتباط ها بود.

«آژانس مركزی اطلاعات» امریكا (سیا) در كتاب محرمانه «نخبگان و توزیع قدرت در ایران» (فوریه 1976) نام فردوست را در رأس «محفل خصوصی شاه» ذكر می كند و در رابطه با او چنین می نویسد:

«... رابطه شاه با مقامات نظامی و امنیتی از طریق یكی از دوستان دیرین به نام سرلشكر فردوست برقرار می گردد. او یكی از كسانی است كه برای تحصیل همراه محمدر ضا شاه در مدرسه مقدماتی مخصوص انتخاب شده بود. حسین فردوست همراه شاه به مدرسه لُه روزه در سوئیس و مدرسه نظام رفت، بجز یك دوران كوتاه، وی همیشه عهده دار موقعیت های مهم بوده و با وجود اینكه ارتقاء درجات نظامی وی مسیر عادی داشتند ولی از نفوذ و اقتدار بسیاری برخوردار بوده است. محمد رضا احتمالاً از او از سالهای 1941 به این سو به عنوان رابط خود با سفارت آلمان استفاده می كرده است. فردوست از مدتها قبل رئیس دفتر اطلاعات ویژه شاه بوده و همزمان معاونت ساواك را نیز بر عهده داشته و در حال حاضر رئیس دفتر بازرسی شاه است و به عنوان ناظر بر عملیات دولت عمل می كند. او دراجرای وظایف خود بسیار آرام و دقیق است. فردوست بسیار ثروتمند بوده و به صداقت و امانت مشهور است...» 2

و در گزارش «خیلی محرمانه» دیگر چنین آمده است:

«ژنرال حسین فردوست ... به عنوان رئیس دفتر اطلاعات ویژه دربار و رئیس بازرسی شاهنشاهی، امروز كار «چشم ها و گوش های شاه» را انجام می دهد... گزارشات بیوگرافیك سفارت، وی را فردی «مؤثر و لایق، و كاملاً وفادار و مورد اعتماد شاه و مردی مصمم و دارای طرز فكری سازمان یافته» توصیف می نماید. 3

فردوست از سال 1338 سرپرست دفتر اطلاعات ویژه شاه بوده و در مورد فعالیت مقامات عالی رتبه مملكت از جمله اعضاء خاندان سلطنتی به شاه گزارش می داد. او بر تهیه گزارشات روزانه به شاه در مورد رویدادهای مهم، برداشت از منابع كابینه و دفاتر دولت در داخل و خارج نظارت داشت و از سال 1341 تا 1352 به عنوان قائم مقام ساواك و از 20 فروردین 1352 به عنوان رئیس دفتر ویژه شاه عمل می كرد. در سال 1354 فردوست به ریاست سازمان بازرسی شاهنشاهی منصوب شد كه بر مخارج دولتی نظارت كرده و فساد را زیر نظر می گرفت. بعدها نیز به عضویت شورای عالی مبارزه با فساد درآمد. نفوذ او درساواك و مسئولیتش در اداره اطلاعاتی ویژه شاه سبب شد كه وی رابط شخصی شاه با سیستم اطلاعاتی كشور حتی آژانس مركزی اطلاعات امریكا (سیا) شود. بعضی از نویسندگان، وی را «مغز» و «حافظه » شاه دانسته و تصمیمات محمد رضا را عصاره مشورت با فردوست دانسته اند. پس از سقوط شاه، فردوست دستگیر شد و به دنبال یك بازجویی مفصل، بیش از 1500 صفحه خاطرات نگاشت و پرده از اسرار حكومت شاه و ارتباط های آن با انگلیس و امریكا برداشت. این خاطرات در بین سالهای 1363 تا 1366 نوشته شده كه بخش قابل توجهی از آن تحت عنوان «ظهور و سقوط سلطنت پهلوی» در دو جلد منتشر شده و امروزه جزء منابع تاریخ عصر پهلوی است.

فردوست در 28 اردیبهشت 1366 بر اثر سكته درگذشت.

پانوشت ها: 

1 محمد رضا پهلوی، مأموریت برای وطنم، ص 86 87. به نقل از ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ج 1، ص 17.

2 دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، مجموعه اسناد لانه جاسوسی امریكا، جلد 1، ص 51 و 52.

3 همان، ص 175 و 176.

منبع: www.ir-psri.com

کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است