در
کتابخانه
بازدید : 27968تاریخ درج : 1391/03/21
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
خاصیت دیگر ایمان تسلط كامل بر نفس است. نباید چنین تصور كرد كه مسئله ی تسلط بر نفس یك مفهوم مذهبی است و فرع بر مذهب است، اگر مذهب نبود تسلط بر نفس هم لازم نیست. این تصور باطل است. تسلط بر نفس مثل مفاهیم اخلاقی از قبیل استقامت و عدالت است كه فرضاً كسی به مذهب معتقد نباشد نمی تواند منكر آنها بشود. اینها فرع بر دین و مذهب نمی باشند و مذهب اینها را به وجود نیاورده، بلكه مذهب اجرای اینها را بهتر تأمین كرده است.

یكی از صحنه ها و میدانهای نبرد در زندگی كه برای بشر فرض است تسلط خود را بر آنجا مستقر كند، صحنه و میدان وجود خودش است.

یكی از دانشمندان و متفكرین مشهور جهان در عصر حاضر می گوید: انسان در برابر خود سه دشمن دارد و در سه جبهه مبارزه دارد: جبهه ی طبیعت، جبهه ی افراد دیگر، جبهه ی داخلی و نفسانی. در قسمت اول تا حد زیادی پیروز شده، بر عوامل سرما و گرما و بیماریها و بلاها تا حدودی مسلط شده، هرچند هنوز بلاهایی مثل زلزله و بیماریهایی مثل سرطان هست كه بشر نتوانسته بر آنها فائق آید. مبارزه با افراد دیگر نیز ادامه داشته و دارد. از همه بالاتر مبارزه ی با نفس است. هركس در داخل خود دچار یك كشمكش است.

حدیث معروف رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم كه فرمود: مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجِهادَ الْاَصْغَرَ وَ بَقِیَ عَلَیْهِمُ الْجِهادُ الْاَكْبَرُ [1]از همین معنی حكایت می كند، ولی چیزی كه قادر است انسان را بر طبیعت خود مسلط كند و آن را رام كند دین و ایمان است. به قول مولوی در شرح همان حدیث نبوی:

كشتن این، كار عقل و هوش نیست
شیر باطن سخره ی خرگوش نیست
مجموعه آثار شهید مطهری . ج23، ص: 770
سعدی می گوید: .

بزرگی را پرسیدم از معنی این حدیث: اَعْدی عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتی بَیْنَ جَنْبَیْكَ [2]. گفت: به حكم آنكه هر آن شخص را كه با وی احسان كنی دوست گردد مگر نفس را كه هرچه مدارایش كنی مخالفت ورزد.

فرشته خوی شود آدمی به كم خوردن
اگر خورد چو بهائم بیفتد او چو جماد
مراد هركه برآری مطیع امر تو گشت
خلاف نفس كه فرمان دهد چو یافت مراد

[1] كافی ، ج /5ص 12: مرحبا به مردمی كه مبارزه و جهاد كوچك را انجام دادند و جهاد بزرگ به عهده ی آنها باقی است.
[2] محجّة البیضاء ، ج /5ص 6: از همه ی دشمنانت خطرناكتر، نفس توست كه در میان دو پهلویت قرار گرفته است.
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است