در
کتابخانه
بازدید : 340556تاریخ درج : 1391/03/21
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
در جهانی كه حركت و جنبش، مقوّم آن است، حتما باید تضاد حكومت كند، زیرا چنانكه حكما گفته اند «حركت بدون وجود معاوق ممكن نیست» [1]؛ حركت، تكاپو و تلاش است و تلاش وقتی محقّق می شود كه اصطكاك و تصادم وجود داشته باشد.

به بیانی دیگر می توان گفت: هیچ حركت طبیعی بدون قسر ممكن نیست. وقتی جسم به سوی محل طبیعی خود حركت می كند كه در غیر محل طبیعی خودش قرار بگیرد؛ اما زمانی كه جسم در محل طبیعی خود باشد ساكن و بی حركت خواهد بود.

انسان نیز وقتی به سوی كمال می شتابد كه فاقد آن باشد. همواره سعادت انسان در مطلوب داشتن است، و مطلوب داشتن زمانی تحقق می پذیرد كه فقدان و محرومیّت در كار باشد. [2]
منطق دیالكتیك، تا آنجا كه به اصل حركت و اصل تضاد و اصل پیوستگی اجزاء طبیعت متكی است مورد قبول ما است. این اصول از دورترین ایام مورد توجه حكمای الهی بوده است. آنچه راه ما را از آنها جدا می كند و در حقیقت هسته ی اصلی تفكر دیالكتیكی از هگل به بعد شمرده می شود چیزهای دیگر است؛ از آن جمله اینكه
مجموعه آثار شهید مطهری . ج1، ص: 193
اندیشه نیز مانند مادّه تحت تأثیر قانون حركت و تضاد و غیره است. قوانین حركت و تضاد و تأثیر متقابل، تا آنجا كه به طبیعت مربوط است صحیح است و اصولی فلسفی است، و اما آنجا كه می خواهند معرفت و شناخت را تابع این قوانین قرار دهند- و از آن جهت است كه آن را منطق می خوانند- غیر قابل قبول است؛ و اكنون فرصت بحث در آنها نیست. [3]
[1] . طبیعیّات «شفا» فنّ اول، مقاله ی چهارم، فصل نهم. ایضا «اسفار» امور عامّه، مرحله هشتم، فصل چهاردهم.
[2] . رجوع شود به مقاله ی «اصل تضاد در فلسفه ی اسلامی» نوشته ی مرتضی مطهری در نشریه ی «مقالات و بررسیها» شماره ی 1 از انتشارات دانشكده ی الهیات و معارف اسلامی. [این مقاله در جلد اول كتاب «مقالات فلسفی» نیز به چاپ رسیده است ] .
[3] . رجوع شود به جلد اول و دوم و چهارم «اصول فلسفه و روش رئالیسم» و به رساله ی «قیام و انقلاب مهدی (ع) از دیدگاه فلسفه ی تاریخ» تألیف مرتضی مطهری.
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است