در
کتابخانه
بازدید : 409671تاریخ درج : 1391/03/27
Skip Navigation Links.
شناسه کتاب
Expand <span class="Sanad">حرف «ب» </span>حرف «ب»
Expand حرف پحرف پ
Collapse حرف تحرف ت
تاریخ- نقش انبیا در تحول تاریخ
تاریخ فقه و فقها
تاریخ هجری- مسأله ی تغییر تاریخ هجری به مسیحی و نقدآقای محیط طباطبایی
تبلیغ و هدایت و نقش مستقل آن
تبلیغ و هدایت و نقش مؤثر آنها
تبلیغ
یادداشت روش تبلیغ
تبلیغ و دعوت
تبلیغ
تبلیغ- حسینیه ی هدایت شیراز (9 و 10 و 11 فروردین 51)
راه و روش تبلیغ دین
تجمّل
تحریفات
تحریف كلمه
تحمل و سعه ی صدر نسبت به عقاید و سلیقه های دیگران
تحولات اجتماعی
تربیت آدمكش در آمریكا
تربیت اسلامی
تربیت و ایدئولوژی
تربیت كودكان و جوانان در آلمان- هدف
تربیت و اخلاق و هماهنگی
تربیت و فطرت و فرق تربیت با صنعت
تربیت و شكفتگی روح، ماهیت تربیت
ترس و دلهره
تربیت- اثر معكوس- تربیت متناسب با زمان- قوه ی نقادی
تربیت از راه میلها و رغبتها نه از راه ترس
تربیت نااهلان
تربیت و اصلاح نفس- تربیت شعور باطن
تربیت اولاد- مدارك
مراحل تربیت
تربیت كودك
تربیت مبنی بر ترس، خرس مآبانه
تربیت- نرمی در جای درشتی و درشتی در جای نرمی
تربیت
تربیت ملی
تربیت اسلامی
تربیت- عوامل سوء تربیت
ترك
تزكیه ی نفس- میلهای خفته
تزكیه ی نفس، بدبینی به نفس
تزكیه ی نفس، انسان سالم
تزكیه ی نفس- اثر سختگیری های افراطی
تزكیه ی نفس- معنی ترك خودپرستی- تفاوت تعبیر قرآنی و تعبیر مزدایی
یادداشت تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- نفس امّاره- لزوم حكومت عاقله
تزكیه ی نفس فلسفی و تزكیه ی نفس عرفانی
تزكیه ی نفس و احتیاج به مربی و مرشد در نزد صوفیه یا احتیاج به روانپزشك
تزكیه ی نفس
تزكیه و جهاد نفس- مدارك و منابع
تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- حق بدن
تزكیه ی نفس- روایات
تزكیه و جهاد نفس- روایات
تزكیه ی نفس- اخلاص
تزكیه ی نفس
راههای اصلاح اخلاق و تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- علل فساد اخلاق
تزكیه ی نفس و ترك دنیایی كه نیرو و آزادی است
مسائل مربوط به تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- جهاد با نفس
تسلیم
تسلیم در برابر حقیقت
تسلیم به راه هر مقصد
تصوف، كتب عرفانی
تصوف- چنته ی فقر
تعصب
تعلیم و تربیت اسلامی
تضاد
تعارف
تعاون
تعرّب بعدالهجرة
تعصب دینی از نظر سید جمال
تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت اسلامی
یادداشت تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت مكانیكی
تعلیم و تربیت اسلامی
مسائل تعلیم و تربیت
مسائل تعلیم و تربیت اسلامی
یادداشت تعلیم و تربیت اسلامی جلسه شب سوم خرمشهر
تعلیم و تربیت اسلامی- عامل زمان
تفاهمات اسلامی درس اول: حسن تفاهم
درس دوم: آیات و احادیث
درس سوم: نقش حج در وحدت وتفاهم مسلمانان
تفاهمات اسلامی
تفتیش عقاید، مدارك
تفتیش عقاید در مسیحیت
تفسیر سوره ی حمد- صراط مستقیم
مقدمه ی تفسیر حمد- جواد صابر
تفقّه و تفكر
تفقه و بصیرت
تفكر
تقلید
آیات ذمّ تقلید
تقلید
تقوا و آرزو و سعادت
تقیه ی سیاسی
تقیه و پفیوزی
تقیه و نفاق
تقیه- دو تفسیر برای تقیه
تقیه
تقیه- امر به معروف و نهی از منكر
تقیه
تقیه- خروج بالسیف
تقیه
راز تكامل
تكامل تاریخی انسان
تكامل تاریخ و مفهوم آن
تكفیرها
تمدن غرب- جنایت در آمریكا
تمدن
تمدن جدید- آمار جنایت در آمریكا
تمدن و خودكشی
تمدن جدید و مشخصات آن
تمدن خارجی
تمدن- هدف تمدن چیست؟
تمدن و دین
تمدن، علل انحطاط تمدنها، اسلام و مقتضیات زمان
تمدن و علل انحطاط آن
تمدن امروز
تمدن اسلامی
تمدن اسلام- مدارك
انگیزه های تمدن اسلامی
تمدن اسلامی- علت انحطاط مسلمین از نظر سید جمال
تمدن اسلامی- علل انحطاط مسلمین از نظر كواكبی
تمدن جدید- آمریكا
تمدن و اعتیاد
تمدن جدید، آثار ماشین
تمدن- عناصر تمدن و فرهنگ
تمدن معاصر- مشكلات امروز
تمدن ماشینی و انقلاب صنعتی، یا خطای فرزند آدم
تمدن اسلام- انگیزه ها و عواملش
تمدن امروز و گرسنگی دو سوم سكنه ی جهان
تنهایی
تواضع
توتم و تابو
توكل
توكل- مدارك
توكل و كار و تحصیل رزق
اتقوا مواضع التهم
تهمت و فحاشی
Expand حرف جحرف ج
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
موضوع این درس «تفاهمات اسلامی» است. حسن تفاهم یعنی یكدیگر را خوب فهمیدن، و سوء تفاهم یعنی یكدیگر را بد فهمیدن.

بدیهی است كه خوب فهمیدن به این است كه افراد یكدیگر را آن طور كه هستند بفهمند و بد فهمیدن به این است كه یكدیگر را آن طور كه هستند نفهمند بلكه درباره ی یكدیگر دچار یك نوع توهماتی بوده باشند، و البته این كلمه در جایی گفته می شود كه توهماتی كه افراد درباره ی یكدیگر دارند از نوع سوء ظن باشد یعنی در زمینه ی «بدی» بوده باشد. اما اگر در زمینه ی خوبیها و از نوع حسن ظن های غلط بوده باشد سوء تفاهم نامیده نمی شود؛ یعنی اگر دو نفر به غلط درباره ی یكدیگر حسن عقیده پیدا كنند گفته نمی شود كه این دو نفر نسبت به یكدیگر سوء تفاهم پیدا كرده اند.
جلد دوم . ج2، ص: 204
سوء تفاهم در هر موردی و نسبت به هر شخصی بد است، زیرا موجب گمراهی و ضلالت است. اگر فرض كنیم دو نفر از هر لحاظ ضد یكدیگرند مثلاً یكی خداپرست است و دیگری مادی، باز خوب است كه میان آنها حسن تفاهم برقرار باشد و یكدیگر را آن طور كه هستند درك كنند نه اینكه هركدام نسبت به دیگری سوء ظن ها و تصورات غلطی داشته باشد.

یكی از ابتلائات مسلمین این است كه گذشته از اینكه از لحاظ پاره ای معتقَدات تفرق و تشتت پیدا كرده اند و مذهبها و فرقه ها درمیان آنها پیدا شده است- كه در درس تاریخ فِرَق اسلامی خواهید خواند- دچار سوء تفاهمات زیادی نسبت به یكدیگر می باشند؛ یعنی گذشته از پاره ای اختلافات عقیده ای دچار توهمات بیجای بسیاری درباره ی یكدیگر می باشند. در گذشته و حاضر آتش افروزانی بوده و هستند كه كوشش شان بر این بوده و هست كه بر بدبینی های مسلمین نسبت به یكدیگر بیفزایند. تهدیدی كه از ناحیه ی سوء تفاهمات بیجا و خوب درك نكردن یكدیگر متوجه مسلمین است بیش از آن است كه از ناحیه ی خود اختلافات مذهبی متوجه آنهاست. مسلمانان از نظر اختلافات مذهبی طوری نیستند كه نتوانند وحدت داشته باشند، نتوانند با یكدیگر برادر و مصداق «انّماالمؤمنون اخوة» بوده باشند زیرا خدایی كه همه پرستش می كنند یكی است، همه می گویند: لااله الاّ الله، همه به رسالت محمد صلی الله علیه و آله ایمان دارند و نبوت را به او پایان یافته می دانند و دین او را خاتم ادیان می شناسند، همه قرآن را كتاب مقدس آسمانی خود می دانند و آن را تلاوت می كنند و قانون اساسی همه ی مسلمین می شناسند، همه به سوی یك قبله نماز می خوانند و یك بانگ به نام اذان بر می آورند، همه در یك ماه معین از سال كه ماه رمضان است روزه می گیرند، همه روز فطر و اضحی را عید خود می شمارند، همه مراسم حج را مانند هم انجام می دهند و با هم در حرم
جلد دوم . ج2، ص: 205
خدا جمع می شوند، و حتی همه خاندان نبوت را دوست می دارند و به آنها احترام می گزارند. اینها كافی است كه دلهای آنها را به یكدیگر پیوند دهد و احساسات برادری و اخوت اسلامی را در آنها برانگیزد.

ولی. . .

ولی امان از سوء تفاهمات، امان از توهمات و تصورات غلطی كه فرق مختلف درباره ی یكدیگر دارند و امان از عواملی كه كاری جز تیره تر كردن روابط مسلمانان ندارند.

ما در صدد این نیستیم كه طرحی برای از بین بردن فرقه ها و مذاهب و بازگشت همه به اصل اسلام بریزیم، زیرا این، كاری است كه اولاً از ما ساخته نیست و ثانیاً وحدت اسلامی متوقف بر این نیست كه فرق و مذاهب از میان برود. جهات اختلاف فرق و مذاهب آنقدر زیاد نیست كه مانع اخوت اسلامی بشود و جهات اشتراك آنها آنقدر زیاد و نیرومند است كه می تواند آنها را به هم بپیوندد.

و نیز ما نمی خواهیم ادعا كنیم كه تمام اختلافات مسلمین از نوع سوء تفاهم است. خیر، چنین ادعایی هم نداریم. همه ی اختلافات سوء تفاهم نیست، اگر بناست حل بشود به طریق دیگر غیر از رفع سوء تفاهمات باید حل شود. آنچه ما در صدد آن هستیم و به عبارت دیگر هدف ما از این درس این است كه شكافهایی كه ناشی از خوب درك نكردن یكدیگر است، از میان برود. هدف ما این است كه فرق و مذاهب اسلامی یكدیگر را آن طور كه هستند بشناسند و تصور كنند، تصورات دروغ و وهمی را از خود نسبت به برادران خود دور كنند.

باید در چند قسمت بحث كنیم:

1. یكی از هدفهای اسلام كه از مسلمین تأمین آن را خواسته است، اتحاد و اتفاق مسلمین است.

2. یكی از فلسفه های فریضه ی حج محكم شدن پیوندها و تفاهم بیشتر افراد مسلمین است.
جلد دوم . ج2، ص: 206
3. بررسی انواع توهمات و سوء تفاهماتی كه دیگران درباره ی ما شیعیان و بالاخص ایرانیان دارند 4. بررسی سوء تفاهمهایی كه از این طرف نسبت به برادران غیرشیعی وجود دارد 5. راههای عملی برای كاستن و از میان بردن سوء تفاهمها اما قسمت اول: هم قرآن كریم و هم احادیث نبوی و هم احادیثی كه از ائمه اطهار رسیده است همه عنایت شدید دارند كه وحدت مسلمین محفوظ بماند. از قرآن شروع می كنیم:

الف. در سوره ی آل عمران، آیه ی 103 می فرماید: «واعتصموا بحبل اللّه جمیعاً ولا تفرّقوا» یعنی همه با هم ریسمان الهی را محكم بگیرید و پراكنده نشوید. این آیه با كمال صراحت به موضوع «با هم» بودن و با هم دستورهای الهی را اجرا كردن و پراكنده اجرا نكردن توجه كرده است. اندك توجهی به مفهوم آیه می رساند كه عنایت این كتاب آسمانی به این است كه مسلمانان متفرق و پراكنده نباشند.

ب. سوره ی آل عمران، آیه ی 105 كه دنباله ی این آیه است (با یك آیه فاصله) می فرماید: «ولا تكونوا كالذین تفرقوا و اختلفوا من بعد ما جاء هم البینات و اولئك لهم عذاب عظیم» یعنی شما مانند دیگران (پیروان سایر ادیان) مباشید كه پس از آنكه آیات روشن الهی برایشان آمد فرقه فرقه شدند و اختلاف پیدا كردند، برای چنین كسانی عذاب عظیم است. مفهوم این آیه نیز واضح است. این آیه مخصوصاً به تفرقات مذهبی یعنی فرقه فرقه شدن ها و مذاهب به وجود آمدن ها اشاره می كند، زیرا این نوع اختلافات از هر نوع دیگر خطرناكتر است. جالب توجه این است كه آیه ی 104 كه در میان این دو آیه قرار گرفته است، این است: «ولتكن منكم امة یدعون الی الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنكر و اولئك هم المفلحون» یعنی باید جماعتی از شما (یا باید شما جماعتی باشید كه) دعوت به خیر و
جلد دوم . ج2، ص: 207
صلاح و نیكی بكنند، امر به معروف و نهی از منكر نمایند، همانا آنها هستند كه رستگارانند.

ببینید، آیه ای كه در میان این دو آیه قرار گرفته است آیه ی دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منكر است. این برای آن است كه قرآن كریم می خواهد بفهماند كه همواره باید از طریق دعوت به خیر و صلاح و امر به معروف و نهی از منكر این وحدت محفوظ بماند؛ اگر این استوانه ی اسلامی یعنی اصل دعوت و ارشاد و امر به معروف و نهی از منكر بخوابد، وحدت اسلامی و اتحاد مسلمانان نیز از میان می رود.

ما مسلمانان دعوت و ارشاد و امر به معروف و نهی از منكر داریم ولی چون هدفهای اسلامی را نمی شناسیم، مخصوصاً از هدفهای بزرگ و اساسی و اصولی اسلام بی خبریم، از اسلام فقط با یك سلسله دستورهای ظاهری كه مربوط به قشر اسلام است نه لبّ و مغز آن آشنایی داریم، هروقت به فكر دعوت و ارشاد می افتیم از حدود مسائل ساده ی اخلاقی و عبادی تجاوز نمی كنیم و حال آنكه یكی از هدفهای بزرگ اسلام بلكه بزرگترین هدف اسلام در امور عملی وحدت و اتفاق مسلمانان است. اولین وظیفه ی داعیان و ارشادكنندگان و آمران به معروف و ناهیان از منكر این است كه در طریق وحدت مسلمانان بكوشند، در طریق همان چیزی بكوشند كه مورد نزول این آیه ی كریمه است.

امیدواریم كه این درس مصداق واقعی این آیه ی كریمه باشد و یك قدم دعوت به خیر واقعی محسوب گردد.

تمرین:

1. معنی سوء تفاهم چیست؟ 2. اصول مشتركی كه مسلمین در آنها اختلاف ندارند چیست؟
جلد دوم . ج2، ص: 208
3. هدف این درس چیست؟ 4. در چند قسمت كلی باید بحث كنیم؟ 5. چند آیه از سوره ی آل عمران راجع به وحدت مسلمین است؟ 6. آیه ای كه در وسط آیات اتحاد است مفهومش چیست و به چه منظور در آنجا قرار گرفته است؟
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است