در
کتابخانه
بازدید : 409485تاریخ درج : 1391/03/27
Skip Navigation Links.
شناسه کتاب
Expand <span class="Sanad">حرف «ب» </span>حرف «ب»
Expand حرف پحرف پ
Collapse حرف تحرف ت
تاریخ- نقش انبیا در تحول تاریخ
تاریخ فقه و فقها
تاریخ هجری- مسأله ی تغییر تاریخ هجری به مسیحی و نقدآقای محیط طباطبایی
تبلیغ و هدایت و نقش مستقل آن
تبلیغ و هدایت و نقش مؤثر آنها
تبلیغ
یادداشت روش تبلیغ
تبلیغ و دعوت
تبلیغ
تبلیغ- حسینیه ی هدایت شیراز (9 و 10 و 11 فروردین 51)
راه و روش تبلیغ دین
تجمّل
تحریفات
تحریف كلمه
تحمل و سعه ی صدر نسبت به عقاید و سلیقه های دیگران
تحولات اجتماعی
تربیت آدمكش در آمریكا
تربیت اسلامی
تربیت و ایدئولوژی
تربیت كودكان و جوانان در آلمان- هدف
تربیت و اخلاق و هماهنگی
تربیت و فطرت و فرق تربیت با صنعت
تربیت و شكفتگی روح، ماهیت تربیت
ترس و دلهره
تربیت- اثر معكوس- تربیت متناسب با زمان- قوه ی نقادی
تربیت از راه میلها و رغبتها نه از راه ترس
تربیت نااهلان
تربیت و اصلاح نفس- تربیت شعور باطن
تربیت اولاد- مدارك
مراحل تربیت
تربیت كودك
تربیت مبنی بر ترس، خرس مآبانه
تربیت- نرمی در جای درشتی و درشتی در جای نرمی
تربیت
تربیت ملی
تربیت اسلامی
تربیت- عوامل سوء تربیت
ترك
تزكیه ی نفس- میلهای خفته
تزكیه ی نفس، بدبینی به نفس
تزكیه ی نفس، انسان سالم
تزكیه ی نفس- اثر سختگیری های افراطی
تزكیه ی نفس- معنی ترك خودپرستی- تفاوت تعبیر قرآنی و تعبیر مزدایی
یادداشت تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- نفس امّاره- لزوم حكومت عاقله
تزكیه ی نفس فلسفی و تزكیه ی نفس عرفانی
تزكیه ی نفس و احتیاج به مربی و مرشد در نزد صوفیه یا احتیاج به روانپزشك
تزكیه ی نفس
تزكیه و جهاد نفس- مدارك و منابع
تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- حق بدن
تزكیه ی نفس- روایات
تزكیه و جهاد نفس- روایات
تزكیه ی نفس- اخلاص
تزكیه ی نفس
راههای اصلاح اخلاق و تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- علل فساد اخلاق
تزكیه ی نفس و ترك دنیایی كه نیرو و آزادی است
مسائل مربوط به تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس
تزكیه ی نفس- جهاد با نفس
تسلیم
تسلیم در برابر حقیقت
تسلیم به راه هر مقصد
تصوف، كتب عرفانی
تصوف- چنته ی فقر
تعصب
تعلیم و تربیت اسلامی
تضاد
تعارف
تعاون
تعرّب بعدالهجرة
تعصب دینی از نظر سید جمال
تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت اسلامی
یادداشت تعلیم و تربیت اسلامی
تعلیم و تربیت مكانیكی
تعلیم و تربیت اسلامی
مسائل تعلیم و تربیت
مسائل تعلیم و تربیت اسلامی
یادداشت تعلیم و تربیت اسلامی جلسه شب سوم خرمشهر
تعلیم و تربیت اسلامی- عامل زمان
تفاهمات اسلامی درس اول: حسن تفاهم
درس دوم: آیات و احادیث
درس سوم: نقش حج در وحدت وتفاهم مسلمانان
تفاهمات اسلامی
تفتیش عقاید، مدارك
تفتیش عقاید در مسیحیت
تفسیر سوره ی حمد- صراط مستقیم
مقدمه ی تفسیر حمد- جواد صابر
تفقّه و تفكر
تفقه و بصیرت
تفكر
تقلید
آیات ذمّ تقلید
تقلید
تقوا و آرزو و سعادت
تقیه ی سیاسی
تقیه و پفیوزی
تقیه و نفاق
تقیه- دو تفسیر برای تقیه
تقیه
تقیه- امر به معروف و نهی از منكر
تقیه
تقیه- خروج بالسیف
تقیه
راز تكامل
تكامل تاریخی انسان
تكامل تاریخ و مفهوم آن
تكفیرها
تمدن غرب- جنایت در آمریكا
تمدن
تمدن جدید- آمار جنایت در آمریكا
تمدن و خودكشی
تمدن جدید و مشخصات آن
تمدن خارجی
تمدن- هدف تمدن چیست؟
تمدن و دین
تمدن، علل انحطاط تمدنها، اسلام و مقتضیات زمان
تمدن و علل انحطاط آن
تمدن امروز
تمدن اسلامی
تمدن اسلام- مدارك
انگیزه های تمدن اسلامی
تمدن اسلامی- علت انحطاط مسلمین از نظر سید جمال
تمدن اسلامی- علل انحطاط مسلمین از نظر كواكبی
تمدن جدید- آمریكا
تمدن و اعتیاد
تمدن جدید، آثار ماشین
تمدن- عناصر تمدن و فرهنگ
تمدن معاصر- مشكلات امروز
تمدن ماشینی و انقلاب صنعتی، یا خطای فرزند آدم
تمدن اسلام- انگیزه ها و عواملش
تمدن امروز و گرسنگی دو سوم سكنه ی جهان
تنهایی
تواضع
توتم و تابو
توكل
توكل- مدارك
توكل و كار و تحصیل رزق
اتقوا مواضع التهم
تهمت و فحاشی
Expand حرف جحرف ج
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
پدیدآورنده : استاد شهید مرتضی مطهری
 
در درس اول به آنجا رسیدیم كه گفتیم اسلام به اتفاق و اتحاد مسلمین فوق العاده عنایت دارد و وحدت اسلامی یكی از هدفهای بزرگ اسلام به شمار می رود و بر مسلمانان و مخصوصاً داعیان خیر و ارشادكنندگان خلق و آمران به معروف و ناهیان از منكر است كه در طریق تحقق یافتن این هدف بزرگ اسلامی كوشش كنند و لااقل آتش اختلافات را دامن نزنند. در درس پیش دو آیه از قرآن ذكر كردیم. اینك تتمه ی آیات:

ج. اقیموا الدین و لاتتفرقوا فیه كبر علی المشركین ما تدعوهم الیه (سوره ی شوری، آیه ی 13) یعنی دین را بپا دارید و در آن پراكنده نشوید، آنچه تو به آن دعوت می كنی بر مشركین گران و دشوار است.

این آیه ی كریمه می خواهد بفهماند چون مخالفان اسلام با هدفهای اسلامی مخالفند آرزومند تفرق و پراكندگی آنها می باشند و از وحدت مسلمانان می ترسند، آنها هستند كه آتشهای تفرقه و اختلاف را دامن می زنند و موانع برای وحدت مسلمین ایجاد می كنند.

د. و لاتنازعوا فتفشلوا و تذهب ریحكم(سوره ی انفال، آیه ی 46) یعنی با یكدیگر نزاع نكنید كه سست خواهید شد و بوی شما از میان خواهد رفت. این آیه اتحاد مسلمانان را موجب قوّت و قدرت و شوكت و بوی و خاصیت داشتن آنها معرفی می كند، می فرماید اگر در
جلد دوم . ج2، ص: 209
میان شما اختلاف افتد قوّت و شوكت و بوی و خاصیت شما از میان می رود.

نزاعها بر دو قسم است: بعضی نزاعها مربوط به تضاد منافع آنی افراد است، اما بعضی نزاعها ریشه ی عقیده ای دارند. اینهاست كه فوق العاده خطرناك است، اینهاست كه از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود و بحثها و جدلها و كتابها و نوشته ها به وجود می آورد و قرنها ادامه پیدا می كند و هرچه زمان می گذرد بر موجبات آن افزوده می شود و شكاف عمیق تر می گردد.

هـ. یا ایهاالذین امنوا اصبروا و صابروا و رابطوا واتقوا اللّه لعلكم تفلحون: آل عمران، آیه ی 200 (این آیه آخرین آیه از سوره ی آل عمران است) یعنی ای اهل ایمان! صابر و خویشتن دار باشید، یكدیگر را در خویشتن داری یاری نمایید و با یكدیگر پیوند داشته باشید، تقوای الهی داشته باشید، باشد كه رستگار شوید.

اما احادیث:

1. حدیثی شیعه و سنی از رسول اكرم صلی الله علیه و آله روایت كرده اند به این مضمون: ثلاث لایغلّ علیهن قلب امرئ مسلم: اخلاص العمل للّه والنصیحة لائمة المسلمین و اللزوم لجماعتهم [1]یعنی سه چیز است كه هرگز دل مرد مسلمان در مورد آنها نمی لغزد و خیانت نمی كند: عملی را خالصاً لوجه اللّه بجا آوردن، خیرخواهی برای پیشوایان مسلمانان، همراهی و ملازمت جماعت مسلمین.

از قضا این جمله ها جزء كلماتی است كه رسول اكرم در حجة الوداع برای مردم القاء كرد. رسول اكرم در حجة الوداع در مواقف چندی برای مردم سخن گفته است: در مسجدالحرام، در عرفات، در مسجد خیف (منا) ، در غدیرخم. جمله های بالا را در مسجد خیف كه در منا واقع است ادا فرموده است.

جلد دوم . ج2، ص: 210
2. در كافی می نویسد: معاویة بن وهب گفت از امام صادق علیه السلام پرسیدم: ما (یعنی شیعیان) چگونه باید با دیگران (اهل تسنن) معاشرت كنیم، تكلیف ما با آنها چیست؟ امام فرمود: ببینید ائمه ی شما چگونه رفتار می كنند، مانند امامان خود رفتار كنید. به خدا قسم امامان شما بیماران آنها را عیادت می كنند، جنازه های آنها را تشییع می كنند، برای آنها شهادت می دهند [2] باز هم در این زمینه و به همین مضمون روایاتی هست.

اینها را برای این ذكر كردم كه بدانیم حفظ وحدت یكی از هدفهای اسلامی است و باید در حدود امكان برای تحقق این هدف بكوشیم تا مصداق «ولتكن منكم امة یدعون الی الخیر» بوده باشیم.

تحقق یافتن این هدف به هیچ وجه مستلزم این نیست كه از بعضی اصول یا فروع مسلّم خود دست برداریم.

اما قسمت دوم: ببینیم آیا وحدت مسلمین و حسن تفاهم میان فرق اسلامی جزء منظورهای حج هست یا نه؟ كسی كه كوچكترین آشنایی با تعلیمات اسلامی داشته باشد، در این جهت تردید نمی كند كه اسلام به عناوین مختلف دستور داده كه مسلمانان دور هم جمع شوند و یكدیگر را از نزدیك ببینند و از احوال یكدیگر مطلع شوند تا دلهاشان به یكدیگر نزدیك شود و دیوارها از میان برده شود و شكافها پر شود.

همه می دانیم كه طبق نصوص اسلامی، عبادت هر اندازه بیشتر در خلوت و دور از چشم دیگران صورت بگیرد به اخلاص نزدیكتر است. درعین حال اسلام دستور اكید داده است كه نماز به جماعت خوانده شود و اجر و ثواب این عمل را بیش از آنچه تصور می رود از نماز فرادی بالاتر برده است، چرا؟ برای اینكه در اثر جماعت، مسلمانان از یكدیگر باخبر می شوند و دلهاشان به یكدیگر نزدیك
جلد دوم . ج2، ص: 211
می شود.

هفته ای یك بار نمازجمعه قرار داده است و مقرر كرده است در شعاع یك فرسخ در یك فرسخ بر همه واجب است كه شركت كنند.

در نمازجمعه (كه همان نماز ظهر روز جمعه است ولی با تشریفات خاصی) به جای دو ركعت آن، دو خطابه قرار داده است كه امام در آن خطابه علاوه بر مواعظ، اخبار اقطار عالم اسلام را به اطلاع آنها می رساند و مصالح عمومی آنها را با آنها درمیان می گذارد.

نماز جماعت یك اجتماع روزانه است و نمازجمعه یك اجتماع عمومی تر هفتگی است. نماز عید فطر و نماز عید اضحی دو عبادت اجتماعی دیگر است كه سالانه است.

از همه ی اجتماعات اسلامی مهمتر و عمومی تر و طولانی تر و متنوع تر برنامه ی حج است كه بحق آن را «كنگره ی عمومی اسلامی» نام نهاده اند. بر هر كسی واجب است كه اگر توانایی داشته باشد لااقل در عمر یك بار در این اجتماع عظیم شركت كند. همه ی مسلمانان باید در زمان معین و روزهای معین اعمال معینی را انجام دهند. همه باید یك نوع لباس در آن ایام بپوشند، یك نوع سخن به زبان آورند.

در این عمل بزرگ اسلامی كه با همه ی نقایصی كه در اجرای آن وجود دارد باز هم در جهان بی نظیر است، هم زمان واحد درنظر گرفته شده و هم مكان واحد، همه باید این اعمال را در روزهای معینی از ذی الحجه انجام دهند نه در روزهای دیگر و یا ماههای دیگر، و همه باید آن اعمال را در سرزمین معین انجام دهند كه همان سرزمینی است كه اولین بار در آنجا خانه ای برای پرستش خدای یگانه ساخته شده است، چرا؟ آیا جز برای این است كه میعادگاه اهل توحید و مجتمع اهل توحید باشد؟ آیا جز برای این است كه اهل توحید باید در آنجا رنگ توحید و وحدت به خود بگیرد؟ چه خوب گفته است علامه ی فقید كاشف الغطاء: «بنی الاسلام علی
جلد دوم . ج2، ص: 212
كلمتین: كلمة التوحید و توحید الكلمة» یعنی اسلام بر روی دو اصل و دو فكر بنا شده است: یكی اصل پرستش خدای یگانه است، دیگر اصل اتفاق و اتحاد جامعه ی اسلامی است.

تمرین:

1. چه كسانی آرزوی تفرقه و پراكندگی مسلمانان را دارند؟ 2. آن سه چیزی كه ممكن نیست دل مسلمان در مورد آنها بلغزد چیست؟ 3. فلسفه ی نمازجماعت چیست؟ 4. فلسفه ی نمازجمعه چیست؟ 5. آخرین آیه از سوره ی آل عمران چیست و چه دستور داده است؟
[1] كافی، جلد1، صفحه ی 403
[2] كافی، جلد 2، صفحه ی 636
کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است