در
بازدید : 228716      تاریخ درج : 1389/7/21
Skip Navigation Links.
 

اولین دوره فعالیت سیاسی امام خمینی به لحاظ اهمیت و تاثیرگذاری مستقیم، مربوط به سالهای پس از شهریور 1320 (ه . ش) است . شهریور 20، در تاریخ معاصر ایران، اهمیت بسزایی دارد؛ زیرا در این ماه، پرونده سیاه و پربرگ رضاخان {تصویر} بسته شد و پرونده ای سیاه تر و اسف انگیزتر گشوده گردید .

بارزترین نمود برخورد حكومت رضاخانی با امام خمینی تعطیل كردن درس اخلاق ایشان در مدرسه فیضیه بود . نخستین درسی كه امام راحل پس از رحلت آیة الله العظمی حائری آغاز كرد و با استقبال طلاب و مردم كوچه و بازار مواجه شد، درس اخلاق بود . امام در این درس، به مناسبتهای مختلف اشاراتی گویا، و گاه كنایه آمیز به وضعیت حكومت و اسلام زدایی پهلوی اول مطرح می فرمودند . ماموران شهربانی حكومت تازه تاسیس پهلوی در قم، از ادامه این درس در فیضیه جلوگیری كردند و آقا روح الله نیز درس خود را به مدرسه حاج ملاصادق[1] منتقل كرد . كتاب "اربعین حدیث" [2] از نتایج این درس اخلاقی - عرفانی است .

تا اینكه شعله های جنگ جهانی دوم[3] به ایران نیز كشیده شد و بخشهای بسیاری از سرزمین ایران اسلامی، به اشغال روس و انگلیس درآمد . در همین هنگام انگلیسی ها رضاخان را از سریر سلطنت به تبعید در جزیره "موریس" [4]كشاندند و همزمان فرزند جوان و مغرور او را به حكومت رساندند . این واقعه، به معنای پایان 20 سال حكومت زور و آغاز 37 سال سلطنت تزویر همراه با اختناق شدید بود .

 در سالهای نخست حكومت پهلوی دوم، روحانیت شیعه در اوج انزوا و مظلومیت قرار گرفته بود . از یك سو كمونیستها و نویسندگان لائیك، اساس دین و دینداری را با شبهات فكری مواجه ساخته بودند و از سوی دیگر مجالی برای فعالیتهای آشكار دینی، باقی نمانده بود . اوج اسلام ستیزی در این سالها، در تالیف و انتشار چندین كتاب گمراه كننده و صریح علیه دیانت و اسلام بود . مولف یكی از این كتابها، حكمی زاده[5] فرزند حاج شیخ مهدی قمی است .

وی نام "اسرار هزار ساله" را بر كتاب خود نهاد و پاسخی كه امام بدو داد، همان كتاب "كشف الاسرار"[6] است . این كتاب، به قدری مهم و موثر افتاد كه گاه از حضرت امام به "كاشف الاسرار" یاد می شود و این به دلیل اهمیت و موقعیت "كشف الاسرار" در میان دیگر آثار مكتوب امام خمینی است . كشف الاسرار، در سال 1322 (ه . ش) منتشر شد و مولف عظیم الشان آن، مدتی درسهای رسمی خود را برای تالیف آن تعطیل كرد . بن مایه این اثر گرانسنگ، دفاع از احكام اسلامی و پاسخ به نقدهای حكمی زاده بر اسلام است . امام اجازه ثبت نام خود بر كتاب را نداد و این خود بر شهرت امام به اخلاص و پاكباختگی در راه اسلام افزود . شاید اولین نوشته ای كه در قرن حاضر به طور صریح و جدی، حكومت اسلامی را طرح و قابل دفاع كرده است، همین كتاب باشد . كشف الاسرار هم به دلیل طرح حكومت دینی و هم به دلیل انتقادهای صریح امام از حكومت وقت، به حتم از سیاسی ترین كتابهای امام خمینی و آثار مكتوب در آن دوران است .

امام خمینی به نوشته هایی از این دست نیز اكتفا نمی كرد و از هر موقعیت و مجالی برای نشان دادن نفرت مسلمانان از حكومت پهلوی سود می جست . در یك رباعی فرموده اند:

از جور رضاشاه كجا داد كنیم

زین دیو، بر كه ناله بنیاد كنیم

آن دم كه نفس بود، ره ناله ببست

اكنون نفسی نیست كه فریاد كنیم[7]

یك سال پس از تالیف و انتشار كشف الاسرار (اردیبهشت 1323ش) امام خمینی نخستین اعلامیه سیاسی خود را صادر كرد . در این اعلامیه كه خطاب به علمای اسلام و ملت مسلمان ایران است، امام همگان را به اتحاد و حساسیت نسبت به اوضاع سیاسی كشور دعوت می كنند . اما جملات و لحن امام در این اعلامیه به گونه ای است كه نشان می دهد نویسنده آن چندان امیدی به بروز انقلابی زودرس و فراگیر ندارد . گویا امام با صدور این اعلامیه، بر آن بود كه زنگ خطر را به صدا درآورد و نخستین پایه های بنای انقلاب را پی افكند .

از دیگر اقدامات مهم و دلیرانه امام در آغازین سالهای حكومت محمدرضا، محكومیت دولت تازه تاسیس اسرائیل بود . دولت اسرائیل در سال 1327ش . رسما اعلان موجودیت كرد و در همان سال، حضرت امام اعلامیه ای در مخالفت با تشكیل دولت صهیونیستی در فلسطین اشغالی صادر فرمود .

با آغاز زمزمه هایی مبنی بر تاسیس مجلس موسسان - كه طرحی برای بازكردن دست شاه بود - شایعه ای بر سر زبانها افتاد كه آیت الله بروجردی با این مجلس، اعلام موافقت فرموده است . امام خمینی به همراه چند تن از مراجع و علمای وقت، نامه ای سرگشاده به آیت الله بروجردی نوشتند و از ایشان خواستند كه با بیان نظر مبارك خود، به این شایعات خاتمه دهند . این اقدام هوشیارانه، منتهی به صدور اعلامیه ای از سوی زعیم حوزه های علمیه، حضرت آیت الله بروجردی شد . ایشان در این بیانیه، هرگونه توافقی را با دولت پهلوی، درباره تاسیس مجلس موسسان، انكار كردند . 33بدین ترتیب دستگاه حكومتی نتوانست از نفوذ روحانیت به نفع مقاصد خود سود برد .

پس از این دوران تا آغاز فراگیر نهضت با قیام خونین مردم در پانزدهم خرداد سال 1342، مهمترین حادثه سیاسی كشور ماجرای ملی شدن نفت بود . به دلیل اهمیت این دوره از زندگی سیاسی امام خمینی بخش جداگانه ای را بدان اختصاص می دهیم .

 



[1] - آیت الله سید صادق، پس از وفات آیت الله حاج سید جواد قمی، یگانه مرجع مرافعات و فصل خصومات و رفع دعاوی بود . تمام عقود و أسناد به مهر و امضای او رسید و ذكاوت عجیبی در امر قضاوت حل و فصل منازعات از ایشا مشاهده می‏شد.

از ویژگیهای ایشان، نظم و ترتیب در زندگی بود. وی با كثرت مراجعات در امور شرعی و عادی، باز وقت تدریس و مطالعات و عبادات شركت در مجالس و تألیفاتش، هر یك به جای خود محفوظ بود از هیچ كدام غفلت نمی‏كرد.

دیگر از ویژگیهایش عشق به كار و حل مشكلات مردم بود. از كاری كه وظیفه او بود هیچ وقت اظهار خستگی نمی‏كرد، چه بسا نیمه شب در سرما یا گرما برای رفع حاجتی سراغ او می‏آمدند، و او متغیر نمی‏شد.(منبع: حوزه نت).

[2] - این كتاب یكی از آثار گرانبهای اخلاقی و عرفانی امام خمینی (س) است كه در سال 1358 هجری قمری به زبان فارسی نوشته شده است . در این اثر چهل حدیث از روایات پیشوایان دین از كتاب شریف كافی ( 34 حدیث اول غیر از حدیث 11 در مسائل اخلاقی و 6 حدیث آخر در مسائل اعتقادی ) به وجهی مبسوط و با بیانی شیوا و اثرگذار شرح شده اند .

[3] - جنگ جهانی دوم یكی از بزرگ‌ترین و پرتلفات‌ترین جنگ‌ها در تاریخ جهان است. آلمان در ۱ سپتامبر، ۱۹۳۹ به لهستان حمله كرد، این تاریخ متداول آغاز جنگ جهانی دوم در غرب است. منابع دیگر حمله ژاپن به چین را در ۷ ژوئیه، ۱۹۳۷، آغاز جنگ می‌دانند، و همچنین حمله ژاپن به منچوری را در ۱۹۳۱ را نیز در این میان ذكر كرده‌اند.

 

[4] - جمهوری موریس كشوری جزیره‌ای است در جنوب غربی اقیانوس هند، در حدود ۹۰۰ كیلومتر در شرق ماداگاسكار .

این جمهوری بجز جزیره موریس شامل جزیره‌های سنت برندون و رودریگوئس و جزائر آگالگا نیز می‌شود. موریس بخشی از جزایر ماسكارین بشمار می‌رود و جزیره فرانسوی رئونیون در ۱۶۰ كیلومتری جنوب غربی آن قرار دارد پایتخت موریس شهر پورت لوئیس است.

تاریخ 

این جزیره را پرتغالیان در ۱۵۰۵ میلادی كشف كردند و سپس در سال ۱۶۳۸ به مستعمره هلندیان تبدیل شد. هلندیان این مستعمره را به افتخار شاهزاده موریس ناساو، جزیره موریس نامیدند.

در خلال سده هجدهم این جزیره در دست فرانسویان بود كه به آن نام «ایل دو فرانس» (جزیره فرانسه) دادند. این جزیره در سال ۱۸۱۰ به دست بریتانیایی‌ها افتاد و آنها نام پیشین آن را برگرداندند. موریس اكنون عضو اتحادیه كشورهای همسو (مشترك‌المنافع بریتانیا) است. (منبع:ویكیپدیا)

 

[5] - علی اكبر حكمی زاده از طلاب مدرسه رضوی قم بود پدر وی مهدی حكمی زاده بود كه این مدرسه را كه مخروبه بود آباد كرد و فرزندش نیز طلبه آنجا شد. وی مدتی هم حجره آیت الله طالقانی بود و جلساتی نیز با كسروی داشته است. كسروی نیز بارها از تهران به قم می‌آید و در حجره او به گفتگو می‌پردازند علی اكبر حكمی زاده بشدت از احمد كسروی متأثر می‌شود و تحت تأثیر اندیشه‌های ضدشیعی كسروی، كتاب «اسرار هزار ساله» را می‌نویسد و در آن جا تمام عقاید و ارزش‌ها و شعارهای شیعی را نقد می‌كند. حضرت امام خمینی (ره) كتاب كشف الاسرار خود را در نقد همین كتاب تألیف و منتشر می‌سازد. حكمی زاده در سالهای 1313 تا 1314 مجله همایون را در نقد و مخالفت با عقاید شیعی در ده شماره در قم منتشر می‌سازد.

منبع : www.andisheqom.com

[6] - كتاب فوق كه اثری است سیاسی ، عقیدتی و اجتماعی درسال 1323 هجری شمسی یعنی دو سال پس از عزل رضاخان از سلطنت نوشته شده است . در این اثر امام به شبهات و تبلیغات ضد دینی و ضد روحانی جزوه « اسرار هزار ساله » یك وهابی گرا پاسخ گفته و به استناد حقایق تاریخی و ضمن طرح و نقد آراء فلاسفه یونان قدیم ، فلاسفه اسلام و فلاسفه معاصر غرب ، بر حقانیت تشیع و نقش سازنده روحانیت اسلام تأكید ورزیده است . در همین كتاب اندیشه حكومت اسلامی و ولایت فقیه در عصر غیبت مطرح شده است و به تفصیل سیاستهای ضد ملی و لائیك رضاخان و همفكران او در ممالك اسلامی ( در آن زمان ) افشا شده اند .

[7] - انصاری، حمید: حدیث بیداری، ص 29 .

 

 

 

کليه حقوق برای پايگاه شهید مطهری محفوظ است